કાઠમંડુ: સરકારે ઇંધણની આયાત ઘટાડવા અને સ્વચ્છ ઉર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્યથી પેટ્રોલમાં 10 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણને મંજૂરી આપી છે. માય રિપબ્લિકાના અહેવાલ મુજબ, કેબિનેટે “ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાના આદેશ, 2082 બીએસ” ને મંજૂરી આપ્યા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી નેપાળ ઓઇલ કોર્પોરેશન (NOC) ને પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવીને સ્થાનિક બજારમાં વેચવાની મંજૂરી મળી હતી.
પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોમાં ઇથેનોલ ભેળવવા અંગે ચર્ચા બે દાયકા કરતાં વધુ સમય પહેલાં શરૂ થઈ હતી, પરંતુ આ યોજના અત્યાર સુધી અમલમાં મૂકવામાં આવી ન હતી. નવી મંજૂરી સાથે, અધિકારીઓનો અંદાજ છે કે પેટ્રોલની આયાતમાં લગભગ સાત મિલિયન લિટરનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
NOCના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. ચંદિકા પ્રસાદ ભટ્ટે જણાવ્યું હતું કે પ્રક્રિયા હવે ઔપચારિક રીતે આગળ વધશે. એકવાર કોર્પોરેશનને કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર પ્રક્રિયાઓ પ્રાપ્ત થઈ જાય, પછી તે ઇથેનોલ ઉત્પાદન અને પ્રાપ્તિ માટે જરૂરી માળખું વિકસાવશે. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય સ્થાનિક ઇથેનોલ ઉત્પાદન અને પેટ્રોલમાં તેના ઉપયોગ માટે કાનૂની આધાર પૂરો પાડે છે, જે આયાતી ઇંધણ પર નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે ઇથેનોલનો ઉપયોગ પર્યાવરણને અનુકૂળ છે અને તે સ્વચ્છ હવામાં ફાળો આપી શકે છે. જોકે, ઇથેનોલ માટે ઉત્પાદન ધોરણો અને ગુણવત્તાના માપદંડો નક્કી કરવામાં થોડો સમય લાગશે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઇથેનોલ આયાત કરવામાં આવશે નહીં અને સ્થાનિક ઉત્પાદન રોજગારીની તકો ઊભી કરવામાં મદદ કરશે.
નેપાળ હાલમાં ભારતમાંથી ઇંધણની આયાત કરે છે, જ્યાં ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલનો ઉપયોગ વર્ષોથી થઈ રહ્યો છે. અધિકારીઓનો અંદાજ છે કે ઇથેનોલનું મિશ્રણ વાર્ષિક પેટ્રોલ આયાતમાં લગભગ 6.25 અબજ રૂપિયાનો ઘટાડો કરી શકે છે.
ઇથેનોલ એક જ્વલનશીલ પદાર્થ છે જે એન્જિન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં અને પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તેનો ઉપયોગ પર્યાવરણના રક્ષણ તરફના એક પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે. ઇથેનોલ કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનાવવામાં આવે છે, તેથી અધિકારીઓ કહે છે કે ખેડૂતોની આવકને ટેકો આપવા માટે તેનું ઉત્પાદન પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. ઇથેનોલ માટે કાચા માલમાં શેરડી, પાકના અવશેષો અને સૂકા ઘાસનો સમાવેશ થાય છે.
ઇથેનોલ મિશ્રણ દ્વારા પેટ્રોલની આયાત ઘટાડવાથી વિદેશી ચલણની બચત થવાની પણ અપેક્ષા છે. જોકે 2060 બીએસમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવાની નીતિ રજૂ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પ્રક્રિયાઓ અને અસરકારક અમલીકરણના અભાવે યોજના અટકી ગઈ હતી.
એકવાર જરૂરી ગુણવત્તા ધોરણો અનુસાર ઇથેનોલનું ઉત્પાદન થઈ જાય, પછી NOC તેના ડેપોમાં સંગ્રહિત પેટ્રોલમાં 10 ટકા ઇથેનોલ સીધું ભેળવી શકશે. કોર્પોરેશન દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસો સૂચવે છે કે આનાથી દૈનિક પેટ્રોલનો વપરાશ લગભગ 400,000 લિટર ઘટાડી શકાય છે.
સરકારે પ્રદૂષણ અને ઇંધણની આયાત ઘટાડવાના પ્રયાસોના ભાગ રૂપે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2025-26ના બજેટમાં ઇથેનોલ મિશ્રણ યોજનાની જાહેરાત કરી હતી.
પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રના હિસ્સેદારો કહે છે કે સરકાર ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપે છે, તેમ છતાં ઇથેનોલ મિશ્રણ માટે કાળજીપૂર્વક ચર્ચા કરવાની જરૂર છે. તેઓ નોંધે છે કે મિશ્રણ શક્ય હોવા છતાં, ગ્રાહક સલામતી અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ પર યોગ્ય ધ્યાન આપીને તેનો અમલ કરવો જોઈએ.
