नवी दिल्ली : इथेनॉल क्षेत्रात भारत सातत्याने प्रगती करत आहे, ज्यात उत्पादन आणि मिश्रणाच्या पातळीत सातत्याने वाढ होत आहे, तसेच उत्पादन क्षमताही विस्तारत आहे. ही प्रगती देशाच्या ऊर्जा क्षेत्राचे स्वरूप बदलत आहे, त्याचबरोबर आर्थिक वाढीला चालना देत आहे आणि ग्रामीण भागांमध्ये शाश्वत विकासाला प्रोत्साहन देत आहे.सध्याच्या इथेनॉल पुरवठा वर्षात (ईएसवाय) २०२५-२६ मध्ये, डिसेंबर २०२५ मध्ये पेट्रोलमधील इथेनॉल मिश्रणाचे प्रमाण २० टक्क्यांवर पोहोचले. त्याच महिन्यात, तेल विपणन कंपन्यांना (ओएमसी) इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल (ईबीपी) कार्यक्रमांतर्गत १०२.४ कोटी लिटर इथेनॉल प्राप्त झाले. अधिकृत आकडेवारीनुसार, डिसेंबर २०२५ मध्ये एकूण ९०.२ कोटी लिटर इथेनॉल पेट्रोलमध्ये मिसळले गेले.
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या (MoPNG) PPAC च्या आकडेवारीनुसार, नोव्हेंबर ते डिसेंबर २०२५ (ईएसवाय २०२५-२६) या कालावधीत, संचयी सरासरी इथेनॉल मिश्रण २० टक्के होते, सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल विपणन कंपन्यांना ईबीपी कार्यक्रमांतर्गत एकूण १४७.८ कोटी लिटर इथेनॉल प्राप्त झाले आणि इथेनॉल मिश्रण १७९.८ कोटी लिटरपर्यंत पोहोचले. या वेगवान प्रगतीमुळे आयात केलेल्या कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत झाली आहे, परिणामी मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन वाचले आहे आणि भारताला स्वच्छ व अधिक आत्मनिर्भर ऊर्जा भविष्याकडे नेण्याच्या संक्रमणाला बळकटी मिळाली आहे.
तेल विपणन कंपन्यांनी ईएसवाय २०२५-२६ (सायकल १) साठी देशभरातील उत्पादकांनी सादर केलेल्या १,७७६ कोटी लिटरच्या प्रस्तावांपैकी सुमारे १,०४८ कोटी लिटर इथेनॉलचे वाटप केले आहे. तेल विपणन कंपन्यांनी ईएसवाय २०२५-२६ साठी १,०५० कोटी लिटर इथेनॉलच्या पुरवठ्यासाठी निविदा मागवल्या होत्या. या वाटपामध्ये मक्याचा वाटा सर्वाधिक ४५.६८ टक्के (सुमारे ४७८.९ कोटी लिटर) आहे, त्यानंतर एफसीआयच्या तांदळाचा वाटा २२.२५ टक्के (सुमारे २३३.३ कोटी लिटर), उसाच्या रसाचा १५.८२ टक्के (सुमारे १६५.९ कोटी लिटर), बी-हेवी मळीचा १०.५४ टक्के (सुमारे ११०.५ कोटी लिटर), खराब झालेल्या अन्नधान्याचा ४.५४ टक्के (सुमारे ४७.६ कोटी लिटर) आणि सी-हेवी मळीचा १.१६ टक्के (सुमारे १२.२ कोटी लिटर) आहे. नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत भारताची एकूण इथेनॉल उत्पादन क्षमता सुमारे १,९९० कोटी लिटर आहे, आणि उद्योग क्षेत्राकडून २० टक्क्यांपेक्षा जास्त इथेनॉल मिश्रणाची मागणी केली जात आहे, कारण सध्याच्या क्षमतांचा पूर्ण वापर होत नाही.
