નવી દિલ્હી: રોકાણ કંપની જેફરીઝના અહેવાલ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષના મુખ્ય આર્થિક લાભાર્થીઓ તરીકે રશિયા અને ચીન ઉભરી રહ્યા છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ વૈશ્વિક ઊર્જા અને નાણાકીય પરિદૃશ્યને ઝડપથી બદલી રહ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, તણાવમાં વધારો થયા પછી વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા બજારમાં રશિયાની સ્થિતિ વધુ મજબૂત થઈ છે. તેલના ભાવમાં વધારો થવાથી ઊર્જા નિકાસમાંથી રશિયા માટે વધુ આવક થવાની અપેક્ષા છે. બીજી તરફ, ચીન તેના પ્રમાણમાં સ્થિર સ્થાનિક બજારોથી લાભ મેળવી રહ્યું છે, જેના કારણે તે અન્ય અર્થતંત્રોમાં અનિશ્ચિતતા અને અસ્થિરતા વચ્ચે તેની નાણાકીય વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવી શકે છે.
જેફરીઝે જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિએ રશિયન તેલ ખરીદવા અંગે ભારતની ચિંતાઓ પણ ઓછી કરી છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે રશિયા મુખ્ય લાભાર્થીઓમાંનો એક છે. વધુમાં, રશિયન તેલ ખરીદવું હવે ભારત માટે કોઈ નોંધપાત્ર સમસ્યા નથી. બીજો સ્પષ્ટ લાભાર્થી ચીન છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીનની નીતિઓ તેના સ્થાનિક નાણાકીય બજારોને લાંબા ગાળાની સહાય પૂરી પાડવાની વ્યૂહરચના દર્શાવે છે. શાંઘાઈમાં જેફરીઝે અવલોકન કર્યું કે “ધીમી તેજીનું બજાર” શેરબજાર અંગે કેન્દ્ર સરકારનો માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ચીન ધીમે ધીમે નબળા પડી રહેલા રિયલ એસ્ટેટ બજારને શેરબજારથી બદલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જે તેને ચીની પરિવારો માટે સંપત્તિ નિર્માણનો મુખ્ય સ્ત્રોત બનાવે છે. દરમિયાન, રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માર્ગોમાં લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપો ગંભીર લાંબા ગાળાના પરિણામો લાવી શકે છે. ખાસ કરીને જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લાંબા સમય સુધી બંધ રહે છે, તો તેની વૈશ્વિક ઉર્જા બજારો અને પુરવઠા શૃંખલાઓ પર નોંધપાત્ર અસર પડી શકે છે.
જેફરીઝે એ પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે આવતા અઠવાડિયાથી તેના વ્યૂહાત્મક ભંડારમાંથી 172 મિલિયન બેરલ સુધી તેલ છોડવાનો નિર્ણય લીધો છે. રિપોર્ટમાં આ પગલાને વ્યૂહાત્મક આયોજનના અભાવના ઉદાહરણ તરીકે ટાંકવામાં આવ્યું છે અને જણાવ્યું છે કે હુમલા પહેલા અનામતને ફરીથી ભરવા માટે કોઈ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો ન હતો. હાલમાં, યુએસ વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારમાં 415 મિલિયન બેરલ તેલ છે, જે તેની મહત્તમ ક્ષમતા 714 મિલિયન બેરલના આશરે 58 ટકા છે. આ જુલાઈ 2020 માં નોંધાયેલા 656 મિલિયન બેરલ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછું છે.
અહેવાલ મુજબ, આ પરિસ્થિતિ ઊર્જા આયોજનમાં વધુ પડતા આત્મવિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે સંઘર્ષ શરૂ થયો ત્યારથી પરિસ્થિતિઓ દ્વારા વાજબી ઠેરવવામાં આવ્યો નથી. જેફરીઝે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈરાન પર હુમલો કરવાનો નિર્ણય યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે રાજકીય રીતે જોખમી હોઈ શકે છે. અહેવાલ મુજબ, નકારાત્મક અભિપ્રાય મતદાન સૂચવે છે કે આ પગલું રાજકીય રીતે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
