सुरत : गुजरातमधील सुरत जिल्ह्यात एका सहकारी साखर कारखान्याशी संबंधित कथित आर्थिक फसवणुकीचा प्रकार समोर आला आहे. ओलपाड पोलिस ठाण्यात सहकारी साखर कारखान्याचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक आणि सुरत पीपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँक लिमिटेडचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक यांच्यासह तीन जणांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. त्यांनी साखरेच्या साठ्याशी संबंधित खोटी कागदपत्रे सादर करून नॅशनल को-ऑपरेटिव्ह डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (NCDC) कडून कर्ज घेतल्याचा आरोप आहे. सध्या श्री कंठा विभाग सहकारी खांड उद्योग मंडळी लिमिटेडचे कारभार पाहणाऱ्या कस्टोडियन समितीचे अध्यक्ष बृजेशभाई उर्फ विरलभाई गुणवंतभाई पटेल यांनी ही तक्रार दाखल केली आहे. एफआयआरनुसार, ही अनियमितता 2023 मध्ये घडली, त्यावेळी सहकारी साखर कारखाना त्याच्या पूर्वीच्या संचालक मंडळ व व्यवस्थापनाकडे होता.
तक्रारीनुसार आरोपींमध्ये कारखान्याचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक प्रदीपकुमार गौतमभाई पंड्या, गोदामपाल प्रदीपकुमार भगुभाई पटेल आणि सुरत पीपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँकेचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक जतिनभाई ईश्वरभाई नायक यांचा समावेश आहे. नायक सध्या सर्वोदय सहकारी बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून कार्यरत आहेत. या तिघांवर एनसीडीसीकडून कर्ज मिळवण्यासाठी खोटे साठा पडताळणी दस्तऐवज तयार करण्याचा कट रचल्याचा आरोप आहे. एफआयआरनुसार, मार्च 2023 मध्ये साखर कारखान्याने साखरेचा साठा तारण ठेवून कार्यकारी भांडवलासाठी एनसीडीसीकडे कर्जासाठी अर्ज केला होता. अर्ज आणि संचालक मंडळाच्या मंजुरीच्या आधारे, जून 2023 मध्ये 23,882 क्विंटल साखरेच्या साठ्यावर सुमारे 6.29 कोटी रुपयांचे कर्ज मंजूर करण्यात आले.
यानंतर नोव्हेंबर 2023 मध्ये एनसीडीसीकडे सादर केलेल्या कागदपत्रांनुसार कारखान्याकडे 59,402 क्विंटल साखरेचा साठा असल्याचे दर्शवून सुमारे 9.35 कोटी रुपयांचे आणखी एक कर्ज मंजूर करण्यात आले. मात्र, 17 नोव्हेंबर 2023 रोजी करण्यात आलेल्या प्रत्यक्ष तपासणीत कारखान्यात प्रत्यक्षात केवळ सुमारे 4,022 क्विंटल साखर उपलब्ध असल्याचे आढळले, असा आरोप तक्रारीत करण्यात आला आहे. तक्रारदाराच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्यक्ष साठा खूपच कमी असतानाही आरोपींनी जास्त साठा असल्याचे दाखवणारा खोटा प्रत्यक्ष पडताळणी अहवाल तयार करून सादर केला आणि त्याच्या आधारे कर्ज मिळवले.
‘एफआयआर’मध्ये पुढे नमूद करण्यात आले आहे की साखर कारखाना, एनसीडीसी आणि सुरत पीपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँक यांच्यातील त्रिपक्षीय करारानुसार तारण ठेवलेल्या साखरेच्या साठ्यावर लक्ष ठेवणे आणि साखर विक्रीतून मिळणारी रक्कम कर्जफेडीसाठी जमा होईल याची खात्री करणे ही जबाबदारी बँकेची होती. या घडामोडींवर प्रतिक्रिया देताना सुरत पीपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँकेचे अध्यक्ष अमित गज्जर यांनी ‘इंडियन को-ऑपरेटिव्ह’ला सांगितले की बँकेला एफआयआरबाबत नुकतीच माहिती मिळाली आहे. हा मुद्दा शुक्रवारी समोर आला असून त्यानंतर सुट्टीचा कालावधी असल्यामुळे सोमवारी संध्याकाळी संचालक मंडळाची बैठक बोलावण्यात आली आहे.
गज्जर म्हणाले, थोडक्यात सांगायचे तर बँकेचे कोणतेही आर्थिक नुकसान झालेले नाही आणि बँकेचा पैसा या प्रकरणात गुंतलेला नाही. हा मुद्दा त्रिपक्षीय करारातील काही त्रुटी आणि लेखापरीक्षणाशी संबंधित जबाबदाऱ्यांशी निगडित असल्याचे दिसते. संचालक मंडळाने यापूर्वी ठराव करून आवश्यक प्रक्रिया, तसेच ऑडिटसंबंधित कामे पार पाडण्यासाठी त्या वेळचे व्यवस्थापकीय संचालक जतिनभाई नायक यांना अधिकार दिले होते.त्यांनी पुढे सांगितले की, मंडळ या प्रकरणाची सविस्तर छाननी करणार आहे.
तक्रारीनुसार साखर विक्रीतून मिळालेली रक्कम आवश्यकतेनुसार जमा करण्यात आली नाही आणि एनसीडीसीकडून घेतलेले कर्जाचाही गैरवापर करण्यात आल्याचा आरोप आहे. या पद्धतीने एकूण सुमारे 15.65 कोटी रुपयांचे कर्ज घेतल्याचा आरोप असून ते अद्याप परत करण्यात आलेले नाही. पोलिसांनी भारतीय दंड संहितेच्या कलम 409, 420, 465, 467, 468, 471 आणि 120B अंतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे. ओलपाड पोलिस ठाण्याचे अधिकारी या प्रकरणाचा तपास करत असून तपासादरम्यान आणखी काही जणांचा सहभाग आढळल्यास त्यांची नावेही जोडली जाऊ शकतात.
